Hoe werken geurstokjes en wat bepaalt hoe sterk ze ruiken

In het kort

• De stokjes zuigen vloeistof op en de geur verdampt uit het stuk boven het flesje.
• Meer stokjes, warmte en luchtstroming geven meer geur, maar het flesje is dan ook sneller leeg.
• Uitzetten of plannen kan niet; voor een grote ruimte of geur op vaste uren is een elektrische diffuser geschikter.

De weg van de geur, van flesje tot kamer

Een set bestaat uit een flesje met geurvloeistof en een bundel stokjes van rotan of van vezel. Rotan heeft van binnen fijne kanaaltjes over de hele lengte, vezelstokjes zijn poreus als een spons. In beide gevallen kruipt de vloeistof vanzelf omhoog, zoals koffie in een suikerklontje trekt. Dat heet capillaire werking.

1. Het onderste deel van het stokje staat in de vloeistof en zuigt zich vol.
2. De vloeistof trekt door de kanaaltjes of poriën omhoog tot in de top.
3. Uit het deel boven de flessenhals verdampt de vloeistof, en de geur komt mee in de lucht.
4. Wat verdampt is, wordt van onderaf aangevuld, tot het flesje leeg is.

De smalle hals houdt de verdamping uit het flesje zelf klein, zodat de geur via de stokjes vrijkomt en niet in één keer vervliegt. Verder beweegt er niets: geen ventilator, geen verwarming, geen stekker.

Waar de sterkte van afhangt

Omdat alles op verdamping draait, regel je de sterkte met wat die verdamping versnelt of afremt. Een knop is er niet, maar deze drie dingen heb je wel in de hand.

Begin in een kleine ruimte met een paar stokjes en voeg er pas meer toe als de geur te zwak blijft. Zitten alle stokjes erin en ruik je in de woonkamer nog altijd weinig, dan is de ruimte te groot voor verdamping alleen. In onze koopgids zie je welke aroma diffuser bij welke oppervlakte hoort.

Stokjes omdraaien en vervangen

Na verloop van tijd droogt de top van een stokje wat uit en wordt de geur vlakker. Draai de stokjes dan om, zodat het verzadigde uiteinde boven komt. De geur is meteen weer sterker, want er ligt plots veel vloeistof aan de lucht bloot. Doe het boven de gootsteen, want de natte uiteinden druppelen.

Omdraaien kost wel vloeistof, dus wie het elke dag doet, heeft sneller een leeg flesje. Het helpt ook niet eindeloos: stokjes raken op den duur verzadigd en er zet zich stof op vast, waardoor ze minder goed opzuigen. Ruik je ondanks een vol flesje haast niets meer, dan zijn nieuwe stokjes vaak de oplossing.

Waarom je ze soms niet meer ruikt

Vaak ligt het niet aan de stokjes maar aan je neus. Aan een geur die er de hele tijd hangt, raak je gewend, en na een poos merk je hem niet meer op. Voeg dus niet meteen stokjes toe. Ruik eerst opnieuw wanneer je een tijd buiten bent geweest.

Ligt het daar niet aan, kijk dan naar de plek. Een flesje achter een plant, boven op een hoge kast of in een kamer waar nooit iemand langsloopt, geeft zijn geur nauwelijks door. En soms is de kamer gewoon te groot. Fabrikanten van geurstokjes geven doorgaans geen bereik in vierkante meter op. Wat elektrische toestellen aankunnen, staat per model bij de zeven aroma diffusers die wij naast elkaar leggen.

Wat stokjes niet kunnen

Geurstokjes werken passief, en dat is tegelijk hun charme en hun grens. Ze zijn stil, hebben geen stopcontact nodig en er komt geen vlam aan te pas. Daartegenover staat dat ze ook geuren 's nachts en wanneer er niemand thuis is, en de vloeistof verdampt dan gewoon mee.

• Geen aan of uit: wil je een avond geen geur, dan moeten de stokjes eruit.
• Geen schema: geur enkel 's ochtends, of net voor je thuiskomt, kan niet.
• Geen standen: bijsturen doe je met het aantal stokjes, en dat is grof.
• Beperkt bereik: de geur blijft in de buurt van het flesje.

Een elektrische diffuser lost die punten op, omdat hij de geur actief de kamer in blaast. Bij toestellen met koude verneveling, die geurolie zonder water en zonder warmte verstuiven, noemen fabrikanten een bereik tot 40 à 100 m², en modellen met een app laten je uren en sterkte instellen. Daar hangen ook nadelen aan: zo'n toestel kost meer in aankoop, maakt een licht geluid en heeft stroom of batterijen nodig.

Voor een toilet of een hal volstaan stokjes meestal. In een woonkamer of open keuken kom je met een toestel verder. Welke modellen er zijn en wat ze per maand kosten, staat in ons overzicht voor Belgische huishoudens.